Zaprawa gliniana


Zaprawy w budownictwie służą zazwyczaj do łączenia elementów muru. Zaprawy gliniane, podobnie jak wapienne, znane są ludziom już od tysiącleci. Dowodem ich trwałości są zabytki, które stoją po dziś dzień. Jakie są właściwości zapraw glinianych i gdzie je stosować?
Zaprawa gliniana - podstawowe informacje
Rozwój w dziedzinie budownictwa przyniósł wiele innowacyjnych rozwiązań, jednak z czasem zaczęto doceniać również tradycyjne metody wznoszenia budowli. Przykładem „mody” na sprawdzone rozwiązania jest coraz częstsze stosowanie zapraw glinianych.
Zaprawy gliniane są współcześnie elementem dekoracyjnym wnętrz. Dobrze sprawdzają się jako ozdobne fugi. Częściej wykorzystuje się je przy budowie pieców. Zaprawa taka nosi wtedy nazwę zaprawy zduńskiej.
Zaprawa zduńska na bazie gliny
Zaprawy zduńskie wykonuje się na bazie gliny i mączek ceglanych. Częściej zamiast zaprawy glinianej spotkamy zaprawy szamotowe, ale oba rozwiązania są dosyć popularne.
Najlepiej zakupić mieszankę gliny od sprawdzonego producenta. Nawet jeśli mamy dostęp do gliny, to przygotowanie odpowiedniej zaprawy może okazać się bardzo trudne. Dzieje się tak dlatego, że każde złoże gliny różni się od siebie, stąd ciężko będzie uzyskać konkretną konsystencję. Zakup mieszanki z jednej partii pozwoli na uzyskanie podobnych rezultatów.
Mieszanka po dodaniu wody będzie tłusta – dlatego powinno się ją „schudzić” bądź „odchudzić” dodając piasek. Odchudzenie sprawi, że zaprawa po wyschnięciu będzie mniej podatna na pęknięcia, ale im bardziej schudzimy zaprawę, tym mniej będzie ona przyczepna do podłoża. Do odchudzania używamy piasku o drobnym ziarnie.
Za 25 kg zaprawy zduńskiej przyjdzie nam zapłacić kilkanaście złotych, ok. 12 zł.

Najważniejsze właściwości zaprawy
Każda zaprawa powinna przede wszystkim:
- być dobrze urabialna,
- być plastyczna,
- dobrze utrzymywać właściwą retencję,
- być wytrzymała po wyschnięciu,
- cechować się dobrą odpornością na uszkodzenia mechaniczne,
- mieć jednolity czas schnięcia.
Zaprawa gliniana bardzo dobrze przenosi naprężenia w obrębie muru. Przez to, że jest bardzo plastycznym materiałem, dobrze sprawdza się przy łączeniu elementów budowlanych narażonych na obciążenia. Trudno o pęknięcia na ścianie, do której budowy użyto zaprawy glinianej.
Glina jest cennym dodatkiem do innych zapraw. Wtedy przygotowuje się z niej wodną zawiesinę, którą miesza się np. z zaprawami cementowymi czy wapiennymi. Zaprawy takie charakteryzują się lepszą urabialnością i wytrzymałością od zapraw bez dodatków. Bardzo szybko schną na twardą masę.
Zaprawa gliniana ma bardzo wysoką odporność na temperatury. Wyschnięta zachowuje swoje właściwości nawet do 950 °C. Właśnie dlatego jest stosowana zazwyczaj do kominków, pieców, piecyków, wędzarni i pieców kaflowych.
Zalety i wady zaprawy glinianej
Do zalet zaprawy glinianej należą:
- dobra wytrzymałość na przeciążenia w obrębie muru,
- dobra przyczepność do podłoża,
- bardzo dobra odporność na wysokie temperatury,
- plastyczność i urabialność,
- naturalność (glina to materiał naturalny),
- lekkość.
Wady zaprawy glinianej to m.in.:
- duży skurcz przy schnięciu,
- tendencja to chłonięcia wilgoci,
- trudność w przygotowaniu.